Bhutan, het laatste vergeten koninkrijk in de Himalaya
![schoolmeisjes in typische klederdracht schoolmeisjes in typische klederdracht](https://www.ardenneweb.eu/sites/default/files/styles/header/public/VandenHende/f94e3668db7e65e53f85512e5ea9069c.jpg?itok=T0zr6zV3)
Bhutan is niet te vergelijken met enige andere reisbestemming. Het land is niet alleen ‘s werelds enige Tibetaans-Mahayana-koninkrijk, ook cultureel en landschappelijk is Bhutan uitzonderlijk.
Bhutan (officieel Druk Yul = Land van de Donderende Draak) ligt in de Himalaya tussen China (Tibet) en India en grenst nergens aan de zee. Het land is 150 km breed en 300 km lang en de oppervlakte van Bhutan bedraagt ca. 47.000 km2. Bhutan is daarmee ongeveer zo groot als Zwitserland. Het bestaat vrijwel geheel uit bergland en is daarmee een van de reliëfrijkste landen ter wereld.
Een beetje geschiedenis
De Bhutaanse monarchie bestaat sinds 1907. Daarvoor heersten boeddhistische lama's. Bhutan kwam in de 7e eeuw in de boeddhistische invloedssfeer vanuit Tibet. Bhutan is nooit gekoloniseerd , maar vanuit de behoefte aan een centrale leider werd onder toenemende Britse druk vanuit India in 1907 Ugyen Wangchuk, tot koning verkozen.Koning Ugyen Wangchuk stierf in 1926 en werd opgevolgd door diens zoon Jigme Wangchuk die regeerde tot 1952. De regeertijd van de eerste twee koningen werd gekenmerkt door politieke stabiliteit en economische vooruitgang.
De derde koning Jigme Dorji Wangchuk wordt gezien als de vader van het moderne Bhutan. Tot dan toe was de macht van de koning absoluut. Koning Jigme Dorji voerde ingrijpende hervormingen door in het politieke systeem. Een van zijn eerste daden (1953) was de oprichting van de Tshogdu, de nationale vergadering die één tot twee keer per jaar vier weken bijeenkomt. De eerste vrouw nam zitting in 1979. Tevens begon Koning Jigme Dorji een landhervorming waarbij tot op de dag van vandaag elke (Bhutaanse) familie zonder grond een stuk land krijgt. Daarnaast schafte hij de slavernij af. In 1968 kreeg het land voor het eerst een regering met ministers. Het rechtssysteem werd hervormd door de rechterlijke macht van de uitvoerende macht te scheiden. Bhutan kreeg een hooggerechtshof. In 1972 stierf Jigme Dorji Wangchuk en werd hij opgevolgd door zijn zoon Jigme Sinye Wangchuk. Aanvankelijk zette hij het moderniseringsbeleid van zijn vader voort, maar vanaf de jaren tachtig werd een nieuw beleid gevoerd waarin werd gestreefd naar een synthese van traditie en vooruitgang. De eeuwenoude Boeddhistische traditie van het land wordt daarbij sterk benadrukt. In 1987 werden wetten afgekondigd die het dragen van traditionele kleding en het leven volgens de oude nationale gedragscode verplicht stelde. In 1998 werd formeel ministeriële verantwoordelijkheid ingevoerd.
Belangrijk om te weten is dat Bhutan nog echt in de kinderschoenen staat als toeristisch land. Pas sinds 1974 worden toeristen in het land toegelaten. Verder is een bezoek aan Bhutan een reis terug in de tijd. Het land heeft pas sinds begin deze eeuw toegang tot het internet en pas sinds 1999 kan men TV kijken.
Transport
Er zijn geen rechtstreekse vluchten tussen België en Bhutan. De meest interessante manier om Bhutan te bereiken is een vlucht te boeken bij de Indische luchtvaartmaatschappij Jet Airways (www.jetairways.com) die vanuit Brussel dagelijks en rechtreeks naar New Delhi vliegt. Daar hebt U een correspondentie met de nationale Bhutanese luchtvaartmaatschappij Druk Air naar de enige internationale luchthaven van Bhutan, Paro. Ter plaatse is het best om een 4 X 4 te huren met gids en chauffeur. Op uitzondering van de weg tussen Paro en de hoofdstad Thimphu, zijn de wegen smal en in niet zo goede staat. Bovendien zijn het allen bergwegen met om de 100 meter een haarspeldbocht. Je moet weten dat de eerste weg pas werd aangelegd in 1961 (verbinding met Indië – gefinancierd door de Indische regering).
Paro
Gelegen aan de Paro rivier is de kleine stad Paro een van de belangrijkere steden van het land. Dit heeft hoofdzakelijk te maken met de internationale luchthaven hier. Tijdens de vliegreis naar Paro heeft u het meest indrukwekkende uitzicht over het Himalayagebergte. Na aankomst op Paro ziet u de besneeuwde bergtoppen van de Himalaya en merkt u meteen de schone lucht en de afwezigheid van lawaai. Het is een van de leukste steden om te bezoeken door de aanwezigheid van kleurrijke gebouwen en smalle straten. Vanuit Paro kunt u de indrukwekkende Tiger's Nest bezoeken, een van de bekendste Dzongs van het land. Ook het Nationaal Museum, gevestigd in de oude wachttoren en de Paro Dzong zijn een 'must to see' in Paro.
Thimphu
De hoofdstad van Bhutan is in feite niet meer dan een kleine regionale stad. Op het drukste kruispunt ontbreekt het stoplicht. De bevolking geeft de voorkeur aan een verkeersagent; veel persoonlijker. Dat is tekenend voor het sympathieke Bhutan. Vanzelfsprekend zijn er in Thimphu veel overheidsinstellingen. Maar allemaal gehuisvest in kleine onderkomens. Het koninklijk paleis is er ook te vinden. Het is leuk om te zien dat werkelijk alles hier volgens de traditionele architectuur gebouwd wordt. Er is een klein aanbod van winkels. Voornamelijk gericht op de eigen bevolking. Verder een paar musea en tempels. Qua bezienswaardigheden is de Trasi Chhoe Dzong de grote trekpleister. In dit klooster/provinciehuis wordt jaarlijks een groots meerdaags folkloristisch festival gehouden dat absoluut de moeite waard is. De hele bevolking komt daar in hun mooiste kleding op af.
De Docha-la pas
De Docha-la (3060m), tussen Thimphu en Punakha, wordt gemarkeerd door 108 chorten, de Druk Wangyal, die in 2004 zijn gebouwd. Bij helder weer hebt u er een schitterend uitzicht, maar het weer kan ook zo omslaan en dan kan de lucht helemaal dicht zitten. De meeste kans op goed zicht is er vanaf oktober tot februari. De pieken zijn de Masangang (7158m), Tsendang (6960m), Terigang (7060m), Jejegangphugang (7158m), Kangphugang (7170m) en Gangkar Puensum (7541m, de hoogste top in Bhutan).
Punakha
Punakha is een plaats in Bhutan op 80 kilometer ten oosten van de hoofdstad Thimphu. Het was tot 1955 de winterhoofdstad van het land. Aangezien het op slechts 1300 meter hoogte ligt, heeft het een aangenaam klimaat. Punakha is een klein plaatsje, maar het wordt gedomineerd door het voormalige winterpaleis, de Punakha Dzong. Deze kloosterburcht is na Tashicho dzong in Thimphu de belangrijkste van het land. Deze vesting, die 180 x 70 meter meet en in het centrale deel zes verdiepingen telt, is gebouwd op een eilandje op de plaats waar de rivieren Pho en Mo ("vader" en "moeder" ) samenvloeien.
Eten
In de Bhutanese keuken is rijst het belangrijkste ingrediënt. Als je bij de rijst nog wat verse groente en gesmolten kaas geserveerd met hete pepers toevoegt, heb je het hoofdgerecht van de Bhutanese standaard boerenmaaltijd. Deze maaltijd wordt door de Bhutanezen drie keer per dag gegeten, dus er zit weinig variatie in de dagelijkse kost. Dit typische Bhutanese gerecht wordt uit een mandje gegeten. De inwoners van Bhutan brengen zelfs hun eigen mandje mee als ze bij een ander te gast zijn.
In traditionele gerechten worden in Bhutan altijd groene of rode pepers verwerkt en deze kunnen behoorlijk pittig zijn. Een bekend Bhutaans gerecht dat bestaat uit grote groene pepers in kaassaus is 'Ema Datse'.
In de restaurants in Bhutan is 'Daal Bhat' het meest gegeten en geserveerde gerecht. Dit gerecht bestaat uit rijst met linzen. Vaak kunnen veel maaltijden op de menukaart niet besteld en geserveerd worden. De reden hiervoor is dan dat de producten om het gerecht mee klaar te maken simpelweg niet aanwezig zijn. Gestoofd varkensvlees met radijs, kip met knoflooksaus en botersaus en varkensvlees met rijstnoedels zijn andere populaire gerechten in de Bhutanese keuken.
Drinken
Bij het eten wordt in Bhutan vaak 'sudja' gedronken. Dat is boterthee die uit zwarte thee, boter, soda en zout bestaat en te vergelijken is met Tibetaanse yak thee. Thee wordt uit een kommetje gedronken en ook dit theekommetje nemen Bhutanezen zelf mee wanneer ze bij iemand op bezoek gaan.
In Bhutan heb je over het algemeen twee soorten thee. De theesoort genaamd 'Seudja' is een mengsel van thee, boter en zout. De andere theesoort met de naam 'Nadja' is een brouwsel van thee, melk en suiker. Koffie is bijna niet verkrijgbaar en als het verkrijgbaar is dan is het poederkoffie waar je erg veel geld voor moet neertellen.
Waarschijnlijk is thee in Bhutan de meest verspreide drank, maar ook de typisch Bhutaanse drank 'Ara' wordt veelvuldig genuttigd. Vooral in Centraal en Oost-Bhutan ligt deze drank erg in de smaak. 'Ara' is een sterke drank met 20% alcohol die door de Bhutaanse inwoners zelf gedistilleerd is uit rijst of graan.
Tot besluit
Dit artikel geeft slechts een korte beschrijving van sommige mogelijkheden om dit land te bezoeken. Het land is een van de meest interessante bestemmingen voor trekkingfreaks.
U kunt terecht op enkele officiële websites van het land: http://www.tourism.gov.bt/ of http://www.kingdomofbhutan.com/. Veel leesplezier.
Je kan een bezoek aan Bhutan gemakkelijk combineren met een bezoek aan de Noordoostelijke Indische staat Sikkim (Darjeeling).Indische reisagent Holiday India aanbevelen (www.holidayindia.net).